Олий Мажлис Қонунчилик палатасининг яқинда бўлиб ўтган мажлисида кўп квартирали уйларни ва бошқа кўчмас мулк объектларини улуш киритиш асосида қуришга оид қонун лойиҳаси депутатлар томонидан қизғин муҳокама қилиниб, қабул қилинди ва Сенатга юборилди.

Қонун лойиҳасини такомиллаштириш жараёнида асосий эътибор фуқароларнинг манфаатларига қаратилди. Биринчи ўқишда концептуал жиҳатдан маъқулланган ҳужжат иккинчи ўқишга тайёрланиш жараёнида атрофлича кўриб чиқилди.

Бунда депутатлар томонидан билдирилган фикр-мулоҳазалар, ижтимоий тармоқларда кўтарилган муаммолар, фуқароларнинг мурожаатлари, қурувчилар ва девелоперлар билан ўтказилган учрашувларда билдирилган таклифлар чуқур ўрганилди. Шунингдек, 16 та вазирлик ва идора билан муҳокамалар ўтказилиб, халқаро экспертларнинг таклифлари ҳам инобатга олинди. Натижада қонун лойиҳасига бир қатор муҳим ўзгартиш ва қўшимчалар киритилди.

Биринчидан, улушли иштирок этиш шартномаларини ҳуқуқий жиҳатдан янада мустаҳкамлаш мақсадида ҳар бир шартнома ҳамда унга киритиладиган қўшимча келишувларни нотариал тартибда тасдиқлаш талаби белгиланди. Бу фуқароларнинг шартномавий муносабатлардаги ҳуқуқий ҳимоясини кучайтиришга хизмат қилади.

Иккинчидан, қуриб битказилган хонадонлар майдонининг шартномада кўрсатилган майдондан фарқ қилиши билан боғлиқ эътирозлар инобатга олинди. Шу мақсадда қонун лойиҳасининг 34-моддасига ўзгартиш киритилиб, улушли қурилиш объекти майдонининг шартномада белгиланган майдондан рухсат этилган ўзгариш даражасини беш фоизгача белгилаш ҳамда лойиҳа ҳужжатларидаги “жиддий ўзгариш”ни муайян фоиз билан чеклашга оид қоидалар чиқариб ташланди.

Учинчидан, қурилиш ишларининг молиявий барқарорлигини таъминлаш, объектларни ўз вақтида якунлаш ва хонадонларни улушдорларга топширишда кечикишларнинг олдини олиш мақсадида молиялаштириш тартиби такомиллаштирилди. Унга кўра, қурилиш қийматининг камида 70 фоизи банк кредити, кўпи билан 30 фоизи эса қурувчининг ўз маблағлари ҳисобидан молиялаштирилиши назарда тутилди.

Тўртинчидан, фуқароларнинг маблағларини қонунда белгиланган шакл ва тартибдан ташқари усулларда жалб қилиш ёки шартномани давлат рўйхатидан ўтказмаслик ҳолатлари учун жавобгарлик белгиланмоқда. Бу эса қурилиш соҳасида қонунийлик ва интизомни таъминлашда муҳим аҳамиятга эга.

Бешинчидан, янги тартибларнинг амалдаги қурилиш лойиҳаларига таъсири ҳам эътибордан четда қолмади. Қурилиши бошланган объектларнинг тўхтаб қолишининг олдини олиш мақсадида 79-моддага тегишли ўтиш нормаси киритилди. Унга мувофиқ, янги механизмлар қонун кучга кирганидан кейин қурилишига рухсат олинган объектларга нисбатан татбиқ этилиши белгиланди.

Шокиржон Аҳмедов,
Олий Мажлис Қонунчилик палатаси депутати,
Ўзбекистон ХДП фраксияси аъзоси.